Osmanlı’da Eğitim ve Toprak Yönetimi

1
171
Osmanlı'da Eğitim

OSMANLI’DA EĞİTİM – OSMANLI’DA TOPRAK YÖNETİMİ

EĞİTİM

Örgün Eğitim

  1. Saray
    a) Enderun
    b) Harem
    c) Şehzadegan Mektebi – 7 yaşına gelen şehzadeler dönemin ünlü alimlerinden ilk derse başlarlar. Bu derse “Bed-i besmele” denir.
  2. Sıbyan Mektebi(Çocuk okulu)
  3. Medrese

Yaygın Eğitim

  1. Camiler – Mescitler – Dergahlar
  2. Tekke ve Zaviylere
  3. Esnaf Teşkilatı

Medreseler

  • Osmanlıda ilk medrese Orhan Bey döneminde İznik’te açılan “İznik Medresesi” veya “İznik Orhaniyesi” diye geçer.
  • Fatih zamanında günümüz islam enstitüleri veya ilahiyat fakülteleri ayarınca “Sahnı Seman” medreseleri açılmıştır. Bu medreselere öğrenci yetiştirmek amacıyla “Tetimme medreseleri” açılmıştır.
  • Kanuni zamanında açılanlara ise “Süleymaniye Medreseleri” denir.
Not: Süleyman Paşa medresesi ise Osmanlıda günümüze kadar kalan en eski medresedir. Müderris Davud-u Kayser’dir.
 Medreselerin bozulma sebepleri 
  • Medrese müfredatından pozitif bilimlerin çıkarılması veya ders saatlerinin azaltılmasıdır.
  • Beşik Ulemalığının gelmesidir.(Hocanın oğlu hocadır)
  • Avrupa’nın takip edilememesidir.
 Akademik kariyer basamakları 
  • Softa(suhte): bilgisiz öğrenci
  • Danişment(bilgili öğrenci)
  • Muid(stajyer öğretmen)
  • Mülazım(atama bekleyen öğretmen)
  • Müderris(öğretmen)
  • İhtisas Medreseleri
    a) Darültıp: Doktor
    b) Darül hadis: Hadis Öğreticisi
    c) Darül hendes: Mühendis
    d) Darül kurra: Kuran öğreticisi

TOPRAK YÖNETİMİ

Mülk Topraklar

  • Müslüman: Öşri
  • Gayrimüslim: Haraci

Miri Topraklar

  • Paşmaklık: Padişahın annesine ve kızlarına ayrılan toprak.
  • Mukataa: Geliri devlet hazinesine aktarılır.
  • Yurtluk: Geliri sınır boylarında oturanlara ayrılır.
  • Ocaklık: Kale muhafızlarına veya tersanecilere ayrılır.
  • Metruk: Ortak yaşam alanı. Otlak ve yaylak.
  • Vakıf: Geliri kamu yararı için ayrılan topraklardır.
  • Malikane: Devlete yararlılık gösterenlere yaşamları boyunca verilir.
  • Dirlik: Geliri devlet memuruna veya askerlere ayrılan topraklardır. Dirlik üçe ayrılır:
    a) Has: Geliri 100,000 akçeden fazladır. Padişah ve divan üyelerine ayrılır.
    b) Zeamet: Geliri 20,000 akçe ile 100,000 akçe arasındadır. Müderris, Muid, Tabip, Kadı gibi
    c) Tımar: Geliri 3,000 ile 20,000 akçedir. Memurluğa ilk başlayanlar veya en alt düzeydeki memurlar alır.

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz