Kriz Nedir?

0
44
Kriz Nedir
Kriz Nedir

Kriz kavramı, bilim dallarında (iktisat, siyaset, sosyoloji vb.) ve günlük hayatta sıkça kullanılan bir kavramdır. Günümüzde bilgi teknolojilerinin gelişmesi, finansal piyasalar ve ekonomilerin birbirine bağlanması, finansal serbestleşmenin artması ve paranın ekonomiler arasında kolay ve hızlı hareket edebilmesi kriz olgusu ekonomi gündeminde daha sık yer almaya başlamıştır. Bu yüzden kriz ile ilgili genel bir kuramdan bahsetmek mümkün değildir.

“Kriz” kelimesinin kökenine bakıldığında, Yunanca kökenli “Krisis” kelimesinden türediği ve “ayırmak, bölmek ve karar vermek” anlamlarına gelmektedir. Türk Dil Kurumu krizi, “çöküntü, bunalım, buhran” olarak tanımlamaktadır.

Tıbbi kullanımda kriz, Bir hastalıkta iyileşme veya ölümle sonuçlanan, birdenbire ortaya çıkan fizyolojik değişikliği ifade eder. Yani, hastalığın bir evresine gönderme yapmaktadır. Ekonomik anlamda kriz ise, üretimde hızlı bir daralma, fiyatlarda düşme, çok sayıda iflas, işsizlikte artma, ücretlerde gerileme, toplumsal gerginlikler ve borsanın veya banka sisteminin çökmesi kriz olarak tanımlanır. Genişleme, daralma ve panik evrelerinde kriz meydana gelir. Bu üç evrenin sonucunda devlet araya girerek krize müdahale eder ve konsolidasyon süreci başlar. Konsolidasyon sürecini de yine genişleme, daralma ve panik dönemi izler. Birbirini takip eden bir döngüdür.[1]

Charles Kindleberger, krizleri, uluslararası son kredi merciinin bulunmamasına bağlar. Kindleberger’e göre cinnet, panik ve çöküş (manias, panics and crashes) kriz sürecinin üç aşamasını oluşturmaktadır. Cinnet aşamasında, yatırımcılar paradan kaçarak finansal varlıklara yönelirler. Panik aşamasında, finansal varlıklardan paraya geçmeye çalışırlar. Çöküş aşamasında ise, cinnet aşamasında alınan tüm reel ve finansal varlıkların (arazi, hisse senedi vb.) fiyatları düşmektedir.[2]

Bir başka görüşe göre kriz, işletmenin mevcut durumunu ve gelecekteki hedeflerini tehdit eden, ani bir şekilde ortaya çıkmasıyla önlem alınması kısıtlı olan olumsuz bir durumdur. Krizin olumsuz olarak tanımlanmasına karşın bazı yazarlar krizin işletmeler için bir fırsat olabileceğini belirtmişlerdir.[3]

[1] İşaya Üşür, “Kriz, Bir Kavrama Açıklama Notu”, Mülkiyeliler Birliği Dergisi, Cilt XXIII, Sayı:214, s.39-40

[2] Charles Kindleberger, Manias, Panics And Crashes, Third Edition, USA, John Wiley&Sons Inc.,1996, s.8-14

[3] Ayşen Arıduru, “Kriz Nedir? Ne Değildir?”, http://www.fortune.com.tr/kriznedir.asp [25.05.2017].

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz