Atatürk İlke ve İnkılapları

0
339
Atatürk İlke ve İnkılapları
Atatürk İlke ve İnkılapları

ATATÜRK İLKE VE İNKILAPLARI

Genel Özellikleri

  1. Atatürk’ün benim ilkem dediği Cumhuriyetçiliktir.
  2. Vazgeçemediğim dediği ise Cumhuriyetçilik ve Laikliktir.
  3. Halkçılık ile Cumhuriyetçilik doğrudan birbiriyle ilişkilidir.
  4. Bu ilkeler 1924 Anayasasına ve 1937 yılında yapılan bir değişiklik ile girmiştir.

Cumhuriyetçilik

  • Saltanatın kaldırılması
  • Cumhuriyetin ilan edilmesi
  • Halifeliğin kaldırılması -3 mart 1924
  • Erkanı Harbiye Umumiye Vekaletinin kaldırılması
  • 1921 ve 1924 Anayasaları
  • Çok partili hayata geçilmesi
  • Kadınlara seçme ve seçilme hakkı
  • Seçme yaşının 22’den 18e düşürülmesi
NOT: Şeyh Saffet Efendi halifeliğin kaldırılması için teklif veriyor.

Anahtar Kelimeler

  • Oy
  • Demokrasi
  • Ulusal Egemenlik
  • Seçim
  • Anayasa
  • Parti
  • Seçme ve Seçilme

Laiklik

  • Saltanatın kaldırılması
  • Halifeliğin kaldırılması
  • Şeriye ve Evkaf vekaletinin kaldırılması
  • Devletin dini İslam ibaresinin anayasadan çıkarılması
  • Cumhurbaşkanı ve milletvekillerinin yeminin değiştirilmesi
  • Medeni kanunun kabulü
  • Tevhidi tedrisat kanunu
  • Medreselerin kapatılması
  • Tekke, Zaviye ve Türbelerin kapatılması
  • Kılık ve kıyafet kanunu

Anahtar Kelimeler

  • Akılcılık ve Bilimsellik
  • Din, Devlet, toplum, eğitim ve hukuk alanlarından dinin ön plandan çekilmesi

Milliyetçilik

  • Halifeliğin kaldırılması
  • Tevhidi tedrisat kanunu
  • Türk alfabesinin kabulü
  • Türk tarih kurumunun kurulması
  • Türk dil kurumunun kurulması
  • Kabotaj kanununun çıkarılması
  • Adana ve mersin demiryollarının millileştirilmesi
  • Gümrük tarife kanunu
  • Türk parasını koruma kanunu

Anahtar Kelimeler

  • Ulusal birlik ve beraberlik
  • Kanun ve kurumlarının önünde Türk kelimesi olması

İlk Cumhurbaşkanı: Mustafa Kemal
İlk Başbakan: İsmet İnönü
İlk Sağlık Bakanı: Refik Saydam
TBMM Başkanı: A.T. Okyar
Genelkurmay Başkanı: Fevzi Çakmak

 3 Mart 1924 

-Halifelik kaldırıldı
-Erkanı Harbiye Vekaleti kaldırıldı
-Şeriye ve Evkaf vekaleti kaldırıldı
-Tevhidi tedrisat kanunu

 Kadınlara Seçme ve Seçilme hakkı verilmesi  Belediye -1930
Muhtar -1933
Milletvekili -1934

NOT: 1935 genel seçiminde 17 kadın muhtar seçilmiştir.
NOT 1: Latin harfleriyle basılan ilk gazete Mardin gazetesidir.
NOT 2: Halk evleri Türk evlerinin yerine açıldı. Yurt dışındaki tek şubesi İngiltere Londra’dadır.

Türk Tarih Kurumu -TTK

  • Mehmet Tevfik Bıyıklıoğlu
  • Hititler Mustafa Kemal’e göre Türklerin atasıdır.

Türk Dil Kurumu -TDK

  • Yabancı Kelimeleri atmak
  • Türkçe karşılık vermek
  • Divanı Lügatit Türk Türkçeye çevrildi.
  • Belleten Dergisini çıkarır
  • 1937 yılında TDK tarafından süresiz olarak çıkarılıyor
  • Mustafa Kemal adını verdi
  • Mustafa Kemal ölmeden önce okudu

Profesör Doktor Albert Bench

  • Darül Fünun kapatıldı
  • İstanbul üniversitesi kuruldu
Öğretmen yetiştirmek amacıyla köylerde 1936 yılında açılan ve İsmet İnönü zamanında açılacak olan köy enstitülerinin kurulmasına öncülük eden eğitim kursları kuruldu.

İnkılapçılık

  • Arap harflerinin yerine Latin harflerinin getirilmesi
  • Hicrinin yerine Miladi takvim getirildi
  • Alaturka saatin yerine, alafranga saatin getirilmesi
  • Eski ölçülerin yerine yeni ölçü birimlerinin getirilmesi
  • Kılık kıyafet kanununun getirilmesi
  • Arap rakamları yerine uluslar arası rakamların getirilmesi
  • Mülkiye Mektebinin yerine Siyasal Bilgiler Fakültesinin açılması
  • Darülfünunun yerine İstanbul Üniversitesi açıldı
  • Sanayi Nefise Mektebinin yerine Güzel Sanatlar Fakültesinin açılması
  • Fesin yerine şapka gelmesi

Anahtar Kelimeler

  • Yerine kelimesi
  • Çağdaşlaşma ve Batılılaşma

Halkçılık

  • Cumhuriyetin ilanı
  • Medeni kanunun kabulü
  • Tevhidi tedrisat kanunu
  • İlk öğrenimin parasız ve mecburi olması
  • Millet mekteplerinin açılması
  • Halk evlerinin kurulması
  • Soyadı kanunu
  • Aşar vergisinin kaldırılması
  • Teşviki sanayi kanunu
  • Kadınlara seçme ve seçilme haklarının verilmesi

Anahtar Kelimeler

  • Eşitlik
  • Sınıf farklılığının olmaması
  • İnsan ve insanlık sevgisi

Devletçilik

  • İzmir iktisat kongresi
  • Misakı iktisadi kararları
  • Devlet bankalarının açılması
  • Birinci beş yıllık kalkınma planı
  • İkinci beş yıllık kalkınma planı
  • MTA’nın kurulması
  • Adana ve Mersin demiryollarının millileştirilmesi

Anahtar Kelimeler

  • Sermaye
  • İktisat
  • Anapara
  • İşletme
  • Millileştirme
  • Maliye

Önemli Bilgiler

  • Tekke ve Zaviyelerin kapatılması
    Konuşmasını Kastamonu’da yaptı
  • Şapka Kanunu -1925
    Kastamonu’da tanıttı
  • Kılık Kıyafet Kanunu -1934
  • Soyadı Kanunu -1934
    Naim Fazıl Ülkü Onat -bulan
    Saffet Arıkan -kanun teklifi veren
  • Uluslar arası Rakamlar
  • İzmir İktisat Kongresi
    Misakı iktisat
    Kazım Karabekir başkanlık yaptı
    Hammadde yurt içinde olacak
    Bankalar kuruldu
    Köylünün üzerindeki aşar vergisi kaldırıldı
    Latin alfabesine geçilmesi kararlaştırıldı
    Demiryollarına önem verilecek
  • Tarım
    Öşür peşin alındı
    Aşar kaldırıldı
    Tohum ıslah istasyonları kuruldu
    Arsa dağıtıldı
    Yüksek Ziraat Enstitüsü kuruldu
    Kooperatifler kuruldu
  • Ticaret
    İlk kurulan banka iş bankasıdır. -1924
    Afganistan ve Hintli Müslümanlardan gelen paralarla kuruldu
    Atatürk kendi parasını verdi
    Milli itibari Osmani ile birleşti
    İlk genel başkanı Celal Bayar’dır.
    Günümüzde özel bankadır
  • Kabotaj Kanunu
    Yük ve yolcu taşıma hakkıdır
    1 Temmuz 1926 ile sadece Türklere verildi
  • Sanayi  ve Madencilik
    Teşviki sanayi kanunu
NOT: İlk şeker fabrikası Uşak Şeker Fabrikasıdır. -Özel
NOT: İlk şekeri üreten Alpullu -Devlet
NOT: Ziraat bankası Atatürk’ten önce, Vakıfbank Atatürk’ten sonra kuruldu.
  • Etibank
    İller Bankası
  • Sanayi ve Maadin Bankası
    1933te Sümerbank oldu
    Birinci beş yıllık kalkınma planında uyguladı
  • Emlak ve Eytam Bankası
  • Merkez Bankası -1931
    T.C. paralarını basmak
    Bankı Osmani 1931e kadar para bastı
  • Halk Bankası -1933
    1938de faaliyete girdi.
    Esnafa kredi vermek
  • Denizbank -1937
    Günümüzde özeldir.

İnkılaplar

  • Saltanat -1922
  • Halifelik -1924
  • Şeriye ve Evkaf -1924
  • Tevhidi Tedrisat -1924
  • Erkanı Harbiye -1924
  • Tekke -1925
  • Şapka -1925
  • Miladi -1926
  • Medeni -1926
  • Maarif -1926
  • Teşviki -1927
  • Rakamlar -1928
  • Latin Alfabe -1928
  • Soyadı -1934

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz