Atatürk Dönemi İç Politika

0
740
Türkiye Cumhuriyetinin İlk Cumhurbaşkanı
Türkiye Cumhuriyetinin İlk Cumhurbaşkanı

ATATÜRK DÖNEMİ İÇ POLİTİKA

1. İkinci TBMM’nin Açılması -1923-1927-

  • İnkılap meclisidir.
  • Lozanı onayladı.
  • Mustafa Kemal Ankara ve sonra Gaziantep milletvekili oldu.

2. CHP’nin  Kurulması -1923

  • İlk kongresi Sivas Kongresidir. Çünkü Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kurulmuştur.
  • Atatürk ilkelerinin tümünü savundu.
  • İlk genel başkanı Mustafa Kemal’dir.
  • Ekonomide devletçiliği savunur.
  • Çift dereceli seçim sistemini savunur. 1923-1946
  • En uzun süre iktidarda kalan partidir. 1923-1950
  • Parti 9 umde kararlarına göre kurulmuştur.

3. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının Kurulması -1924

  • Kurucusu Kazım Karabekir’dir.
  • Adnan Adıvar, Refet Bele, Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay diğer kurucularıdır.
  • Ekonomide liberalizmi savundular.
  • Tek dereceli seçim sistemini savundular.
  • Her türlü itikade saygı gösterilmesini savundular.
  • Laiklik ilkesini kötüye kullandığı gerekçesiyle Şeyh Sait İsyanından sonra kapatıldı.
  • Kurulan ilk muhalefet partisidir.

4. Nasturi Ayaklanması -1924

  • İngiltere’nin kışkırtmasıyla Hakkari’de çıkmıştır.

5. Şeyh Sait Ayaklanması -1925

  • Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatıldı çünkü laiklik ilkesini kötüye kullandı.
  • Cumhuriyet rejimini yıkmaya yönelik ilk isyandır.
  • İngiltere, Türkiye ile Musul arasına tampon bir devlet kurdurarak Türkiye’nin Musul’a ulaşmasını engellemeye çalıştığı için isyana destek verdi.
  • Ali Fethi Okyar istifa ederken yerine İsmet İnönü geldi.
  • İsyan bastırıldı. Bölgedeki asayişi sağlamak amacıyla “Takriri Sükun Kanunu” çıkarıldı. Ankara ve Diyarbakır’da İstiklal Mahkemeleri kuruldu.

6. İzmir Suikastı -1926

  • Eski ittihatçılar tarafından düzenlenmek istendi.
  • Giritli şevki sayesinde suikastçılar yakalandı.
  • Son kez İstiklal Mahkemelerinde görev yaptı.
  • Yargılananlar arasında Kazım Karabekir’de bulunmaktadır.
  • Benim naçiz vücudum elbet toprak olacak, ilelebet olan devlettir.

7. Bozkurt-Lotus Olayı -1926

  • Midilli yakınlarında Lotus adındaki Fransız gemisi Bozkurt adındaki Türk gemisini batırmıştır.
  • Konu Lahey Adalet Divanına götürüldü.
  • Türkiye’yi Mahmut Esat -Bozkurt- Bey savunmuştur.
  • Türkiye davayı kazandı.

8. Serbest Cumhuriyet Fırkasının Kurulması -1930

  • Ali Fethi Okyar kurmuştur.
  • Makbule Ata’da görev aldı.
  • Ekonomide liberalizmi savundu.
  • Tek dereceli seçim sistemini savundu.
  • Atatürk ilkelerini savundu.
  • Partinin içine gericilerin girdiğini gören Ali Fethi Okyar partiyi kendisi kapattı.
  • Türkiye Cumhuriyetinin 2. muhalefet partisidir.

9. Menemen -Kubilay- Olayı -1930

  • Derviş Mehmet ve adamlarının şeriat isteriz diyerek önce 2 bekçi sonrada olaya müdahale eden Mustafa Fehmi Kubilayı şehit etmesi olayıdır.
  • İsyan bastırıldı ve sanıklar “Divanı Harpta (Mustafa Muğlalı)” yargılandılar.
  • Bu olay Cumhuriyet rejimini değiştirmeye yönelik çıkan ikinci isyandır.
  • Bu olay sonucunda Atatürk zamanında çok partili hayata geçilmeyecek.

10. Bursa Olayı

  • Ezanın Türkçe okunmasına yönelik tepkidir.
  • İlk ezan Fatih Camisinde Hafız Yaşar tarafından okundu.
  • Mustafa Kemal Bursadaki olaylar hakkında bu bir din meselesi değil dil meselesidir demiştir.
  • Ezan aslına Adnan Menderes döneminde çevrilmiştir.

11. Razgrad Olayı

  • Bulgarların Türk mezarlıklarını tahrip etmesi olayıdır.

12. Wgon Litz -Vagon-Li- Olayı

  • Şirkette çalışan Naci Bey’in Türkçe konuştuğu için işten çıkarıldı.

13. Dersim Olayı -1936 – 1939-

  • İsyan üç sene sürdükten sonra Pir Seyit Rıza yakalanınca sona erdi.
  • Pir Seyit Rıza ve adamlarının başlattığı isyandır.
  • Kara harekatına verilen isim “Tunceli” operasyonudur.
  • Bu operasyonu Abdullah Bozdoğan yönetti.
  • Havadan Sabiha Gökçen bombaladı.

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz